Cryptobubble, liệu lịch sử có lặp lại?

Bong bóng ‘.com’ (.com bubble) đã xảy ra vào 17 năm trước. Quá trình đó lại đang tiếp tục diễn ra với Crypto. Thật ngạc nhiên khi thấy mọi người lại mắc phải sai lầm lần thứ 2. Tất nhiên, rất có thể các nhà đầu tư ngày nay không phải là những người đã sống trong ‘.com bubble’.

cach-cryptobubble-se-bung-no-1

Tài sản Crypto (Cryptoasset)?

Thiết lập một số định nghĩa cơ bản. Đối với tôi, có ba loại tài sản Crypto (Cryptoasset) khác nhau:

  • Cryptocurrency: được sử dụng chủ yếu để lưu trữ giá trị, suy đoán hoặc giao dịch trên blockchain. Ví dụ như Bitcoin, Litecoin và Dash cũng như ZCash...
  • Nền tảng hoặc token Tiện ích (Utility token): cho phép các ứng dụng phân tán (DApps) hoặc kích hoạt token khác để giao dịch trên blockchain của chúng. Ví dụ: Ethereum, Lisk, NEO...
  • Security token: tất cả các ICO được bán cho nhà đầu tư để họ đầu cơ trong quá trình khởi nghiệp (Start up). Bao gồm TenX, Monaco, Status và Iconomi …...

Điểm tương đồng với '.com bubble'

Trở lại năm 1999 và 2000 thị trường chứng khoán phát điên lên về bất cứ điều gì liên quan đến internet. Đây là những điểm tương đồng với ngày hôm nay:

  • ICO = IPO

Vào cuối những năm 90 và đầu những năm 2000, IPO (Initial public offering) bùng nổ. Chỉ số Nasdaq tạo đỉnh mới mỗi ngày và các công ty mới liên tục niêm yết lên đó hoặc lên bất kỳ sàn chứng khoán nào. Nếu bạn tham gia vào quá trình bookbuilding và chào giá cổ phiếu trong IPO, bạn thường có thể tăng gấp đôi số tiền của bạn vào ngày đầu tiên của giao dịch. Hầu hết các IPO chỉ cần một ý tưởng kinh doanh liên quan đến internet là có thể đạt được thành công.

ICO Hôm nay là câu chuyện rất giống IPO ngày xưa. Có vẻ như tất cả mọi người đều tham gia vào ICO. Kể cả những công việc không liên quan đến Blockchain cũng được gán ghép vào để tham gia ICO. Một số các ICO, đặc biệt là vào đầu năm 2017 đã thực sự tăng gấp 10 lần số tiền đầu tư ban đầu (không tính các ICO lừa đảo) trong một khoảng thời gian khá ngắn.

Sự khác biệt lớn nhất là sự xuất hiện của token - hầu hết trong số chúng đang sử dụng blockchain Ethereum để giao dịch, hoàn toàn không có quyền sở hữu.

  • Bất cứ điều gì về blockchain đều tăng đột biến

Các công ty về công nghệ được listed trên Nasdaq, đôi khi chỉ cần thêm ".com" vào tên công ty là giá cổ phiếu của họ đã có thể tăng, đôi khi có thể lên 30-50%.

Cũng giống như thế, một số ít các công ty chỉ đơn giản là thêm "Blockchain" vào tên công ty của họ. Và tất nhiên giá trị của chúng đã tăng vọt chỉ vì điều đó.

  • Các mô hình định giá mới

Trong ‘.com bubble’, vấn đề lớn đối với các nhà phân tích và nhà đầu tư là hầu hết các công ty đều thua lỗ và không có lợi nhuận, vì vậy hầu như không có gì đáng để đánh giá. Theo truyền thống, để định giá cổ phiếu, các nhà đầu tư thường sử dụng các mô hình: như năng suất dòng tiền tự do (Free Cash Flow yield), bội số EV/EBITDA và P/E hoặc phân tích DCF. Vấn đề với tất cả các phương pháp này là nếu lợi nhuận được dự báo là âm trong một khoảng thời gian đáng kể hoặc rất nhỏ so với giới hạn thị trường, thì tỷ lệ này không có ý nghĩa và DCF sẽ chủ yếu dựa vào "giá trị cuối (terminal value)", một giá trị giả định vĩnh viễn dựa trên lợi nhuận 10 hoặc 20 năm. Vì không có phương pháp nào có ý nghĩa (không phải vì chúng không hoạt động mà vì các cổ phần giao dịch ở mức quá vô lý), các nhà phân tích đã nghĩ ra các phương pháp mới để định giá cổ phiếu internet.

Tới hôm nay - điều tương tự đang xảy ra một lần nữa. Nhưng có những khác biệt quan trọng: Bitcoin có một số giá trị nhất định như: "lưu trữ giá trị (store of value)". Thêm vào đó mọi người cũng tạo nên những ý tưởng mới như: giá trị mạng cho token. Các nhà phân tích và nhà đầu tư cũng đang bỏ qua các phương pháp xác định giá. Và điều đó có vẻ ổn với các dự án có vốn huy động trên $100 triệu.

Khác biệt giữa 'Cryptobubble' và '.com bubble'

  • Đối tượng đầu cơ

Trong khi ‘.com bubble’ ít nhất mọi người vẫn nhận được giá trị cụ thể. Nhưng khi đầu tư vào 'hầu hết' các ICO (có một số trường hợp ngoại lệ), thì không nhận được quyền trả lại. Điều này đặc biệt đúng hơn đối với những ICO cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ không thực sự cần token. Bạn đã mua token của một dự án không cần đến Blockchain từ một người lạ mà bạn không biết với hy vọng rằng ai đó sẽ mua nó từ bạn với giá cao hơn. Điều duy nhất bạn có thể làm bây giờ là cầu nguyện để có người nào ngốc hơn sẽ mua chúng từ bạn .

  • Vốn hóa thị trường

Vốn hóa thị trường được định nghĩa là giá trị của tất cả token lưu hành trên thị trường.

Tuy nhiên, nếu bạn nhìn vào coinmarketcap.com, trang web dành cho vốn hoá thị trường của crypto, bạn sẽ nhận thấy rằng họ chỉ tính "giá trị lưu hành (Circulating Supply)", thường là số tiền KHÔNG bao gồm các thành viên trong đội ngũ phát triển nắm giữ. Nói cách khác, họ chỉ hiển thị vốn hoá thị trường theo những cổ phiếu có sẵn sàng giao dịch (free float) nếu bạn so sánh nó với cổ phiếu.

Hãy suy nghĩ về nó - khi bạn nói XYZ token có vốn hoá thị trường $100 triệu, thì nó phải có ít nhất $200 triệu, bạn có thể đã bỏ qua khoảng 50% token do những người sáng lập dự án kiểm soát.

  • Lừa đảo

Trong thị trường chứng khoán, thường xuyên có những trò gian lận và có những IPO hóa ra được thành lập dựa trên đa cấp. Tuy nhiên, khi nhìn vào các Crypto ICO, số lượng lừa đảo thật sự là một con số kinh khủng.

  • Nhà đầu tư

Trong khi ‘.com bubble’ có ​​tỷ lệ công bằng giữa các nhà đầu tư tương đối lớn. Trong Crypto, lĩnh vực này được tạo thành gần như độc quyền của các nhà đầu tư lớn. Đây là lý do tại sao những thứ như phân tích kỹ thuật hoạt động tốt hơn nhiều so với cổ phiếu, bởi vì thị trường này rõ ràng có nhiều khả năng bị điều khiển hơn.

FOMO từng "giết chết" thị trường tài chính thế giới nhiều lần trong lịch sử. Ai cũng sợ là mình sẽ bỏ lỡ làn sóng ‘.com bubble’, thế là nhảy vào mua quyết liệt. Sau khi bong bóng tan vỡ, nhà đầu tư kéo nhau thoát vốn, nhiều công ty internet quay về giá trị thực bằng không, khiến đa số nhà đầu tư thua lỗ, phá sản.

Khi bong bóng được thổi lên. Những nhà đầu tư độc quyền có thể điều khiển toàn bộ thị trường. họ tạo FOMO, chờ đợi đến khi bóng bóng sắp nổ tung và tung đòn quyết định. Bây giờ hãy tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra với Bitcoin, crypto...

  • Thiếu quy định

Tất cả các chính phủ đã bất ngờ bởi sự bùng nổ của ICO. Do đó chưa có quy định về pháp luật thật sự rõ ràng. Điều này không chỉ làm phát sinh những trò gian lận được đề cập ở trên mà còn những điều sau:

  • Token không được phân loại một cách rõ ràng. Nó có thể được coi là hợp pháp bởi những người tham gia, nhưng với chính phủ thì có thể là không.
  • Hầu hết token thực sự phù hợp với định nghĩa về an toàn của SEC. Lưu ý rằng để an toàn, một token cần đến cung cấp các quyền giống như tiền bảo chứng (cổ tức, chia sẻ lợi nhuận, quyền biểu quyết) hoặc được cung cấp cho những người mua nó với kỳ vọng bán nó với giá cao hơn sau đó. Thực tế, nếu token được listed lên sàn giao dịch và đó là một phần của lời hứa ICO thì nó an toàn. Đối với chứng khoán thì không chỉ đơn giản như thế. Nó cần phải tuân theo các quy định nhất định trước khi có thể bán được và các nhà đầu tư cần phải được đào tạo để biết được điều đó.
  • Mọi người dường như nghĩ rằng Crypto miễn dịch với quy định trong tương lai. Đây là một sai lầm. Mọi người cũng đều nghĩ như thế với chứng khoán lúc nó ra đời. Nhưng hiện nay, chính phủ đã có những bản án cho kinh doanh chứng khoán không đúng quy định khi mua bán hoặc chỉ đơn giản là sở hữu chúng. Bitcoin sẽ không biến mất, Nhưng nó sẽ phải áp dụng những quy định của chính phủ. Điều đó sẽ giải quyết rất nhiều vấn đề. Cũng lưu ý rằng hiện tại các sàn giao dịch ổn định nhất, thực sự nằm ở Hoa Kỳ với quy định về giao dịch mua bán Crypto. Đây không phải là miễn dịch với quy định.

Crypto hiện nay như thế nào?

Hiện nay Mỹ và EU đã ban hành một số loại khung pháp lý cho ICO và Crypto nói chung. Kết quả là, tất cả các sàn giao dịch lớn được yêu cầu xóa tất cả các security token ngay lập tức. Đối với các sàn giao dịch phi tập trung, giao dịch các token này sẽ là bất hợp pháp và các dự án bán chúng cũng có thể phải hoàn trả cho các nhà đầu tư.

Khi điều này xảy ra, tất cả các ICO sẽ đánh mất hơn 90% giá trị của chúng (giống như trong ‘.com bubble’…) bất kể dự án của chúng tốt đến mức nào.

Đồng thời, utility token liên quan đến sự bùng nổ ICO có thể sẽ sụp đổ (sau khi có khả năng tăng đột biến vì hầu hết mọi người mua đầu tiên sẽ bán security token của họ cho utility token, sau đó cho bitcoin và fiat), nhưng có thể không sâu và họ sẽ phục hồi kịp thời. Hầu hết trong số này là những công nghệ có giá trị cho sự phát triển sau này. Các loại Cryptocurrency như Bitcoin cũng sẽ bị ảnh hưởng, nhưng nó sẽ phục hồi rất nhanh.

Cũng giống như các công ty internet từ năm 2001. Các dự án ICO thực sự tốt sẽ cung cấp cho các chủ sở hữu token quyền và các quy định tương tự như chứng khoán. Các ICO mới sẽ là những công ty bán một thứ có giá trị thực sự. Khi giai đoạn ICO 2.0 này bắt đầu, các nền tảng như Ethereum cũng sẽ phục hồi mạnh mẽ. Không có nghi ngờ gì blockchain (và với các mạng như Ethereum và các loại tiền tệ như Bitcoin) sẽ thay thế một phần lớn cơ sở hạ tầng thị trường hiện tại và thậm chí cả nền tài chính (như ngân hàng và clearing houses hoặc sàn giao dịch chứng khoán).

Tether sẽ phải bước những bước quyết định. Bạn có thực sự nghĩ rằng chính phủ Mỹ sẽ cho phép một bên thứ ba cung cấp tiền tệ của họ như một người quản lý mà không có bất kỳ kiểm toán hoặc giấy phép nào?

Do đó, hãy suy nghĩ cẩn thận trước khi đầu tư vào bất kỳ ICO ngẫu nhiên nào. Cũng như token tương ứng của họ ở giai đoạn cuối của trò chơi này.

Nguồn: medium.com

Đánh giá

Để lại ý kiến của bạn:

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *