EOS là gì? cách giải quyết về khả năng mở rộng của EOS

EOS là một nền tảng hợp đồng thông minh được phát triển bởi nhà sáng lập Steem & Bitshares: Dan Larimer và Brandan Blumer. Nó cho phép tạo ra các ứng dụng thương mại thân thiện và phân quyền (DApps).

eos-la-gi-3

Bởi vì blockchain là một thứ còn khá mới mẻ, phần mềm của EOS sẽ giúp cho blockchain có thể “hoạt động” một cách dễ dàng như cách mà hệ điều hành Windows làm với máy tính. Nó cung cấp một giao diện và phương thức đơn giản để có thể tận dụng các lợi thế về mặt công nghệ.

Hiện nay EOS có vốn hóa thị trường gần $8 tỷ, được đánh giá cao hơn cả Litecoin và Cardano.

Khả năng mở rộng

Để hiểu các nguyên tắc thiết kế của EOS, điều quan trọng là phải hiểu được Khả năng mở rộng của Blockchain.

Như đề xuất ban đầu của Vitalik Buterin, khả năng của 1 Blockchain bao gồm:

  • Khả năng mở rộng (Scalability) – số lượng giao dịch cao trên mỗi giây.
  • Phân cấp (Decentralization) – Các node tham gia vào quá trình tính toán, xác nhận block.
  • An ninh (Security) – cần một sức mạnh tính toán rất lớn nếu muốn giành quyền kiểm soát phần lớn mạng.

eos-la-gi-kha-nang-mo-rong-9

Cơ chế đồng thuận của Bitcoin – Proof of Work (PoW): ưu tiên phân cấp và bảo mật hơn khả năng mở rộng. Vì vậy bất kỳ ai cũng có thể tham gia khai thác và xác nhận. Đồng thời người tham gia cũng góp phần bảo mật cho toàn bộ mạng.

Hiện nay, số lượng ASIC – phần cứng chuyên dụng và đắt tiền để đào BTC ngày càng tăng, có nghĩa là sức mạnh tính toán được tập trung lại. Và khả năng phân cấp và mở rộng trở nên đáng lo ngại hơn bao giờ hết.

Ethereum, mạng lưới lớn thứ hai trên thị trường, tương tự ưu tiên phân cấp và bảo mật so với khả năng mở rộng.

Với cơ chế đồng thuận Proof of Work (PoW), giống với BTC và cơ chế Proof of Stake (PoS) tương lai của Ethereum sẽ được thiết kế để bất kỳ ai cũng có thể tham gia vào việc khai thác các Block. PoS của Ethereum có thể tốt hơn BTC PoW, nó không yêu cầu mua phần cứng đắt tiền để tham gia quá trình khai thác các Block. Kết quả là, mạng lưới sẽ được phân cấp và bảo mật hơn so với BTC.

Phân cấp và khả năng mở rộng?

Tại sao BTC và ETH lại ưu tiên phân cấp hơn khả năng mở rộng?

Những người ủng hộ cho ‘khả năng mở rộng’ đã giải thích rằng: để các nền tảng này được chấp nhận, các mạng phải có khả năng cạnh tranh thông lượng với các nền tảng hiện có, giống như Visa. Không ai muốn sử dụng các ứng dụng mà các tương tác phải mất nhiều ngày, giờ hoặc thậm chí chỉ một vài giây.

Nhưng như chúng ta cũng biết, giá trị cơ bản mà blockchain cung cấp đó là: chống kiểm duyệt (censorship resistance), ẩn danh. Nếu các nền tảng blockchain không cung cấp khả năng này – tức là chúng dựa vào một số lượng các tác nhân đáng tin cậy để tạo và xác nhận các Block – thì nó cũng không khác các hệ thống cơ sở dữ liệu cũ. Vậy thì chúng ta việc gì phải tạo ra BLockchain.

Tại sao chống kiểm duyệt lại quan trọng?

Bản chất chống kiểm duyệt Blockchain của bitcoin có nghĩa là bất kỳ ai giao dịch BTC sẽ ẩn danh trước mọi người, kể cả chính phủ.

Eric Meltzer của INBlockchain đã nói rằng :

“Là một người Do Thái, tôi thấy sự tồn tại của tiền, cơ bản không thể thoát khỏi sự kiểm soát của chính phủ. Đối với người Do Thái, nhà nước là một con quái vật không thể đoán trước. Nó đã tồn tại qua rất nhiều thế kỷ. ”

Vitalik Buterin đã nhận ra khả năng ẩn danh của Blockchain có giá trị vượt ra ngoài tiền. Và anh ấy đã tạo ra Ethereum.

Ethereum cho phép các nhà phát triển xây dựng các ứng dụng và hợp đồng chống kiểm duyệt. Nếu bạn tham gia vào một hợp đồng tài chính. Hợp đồng cũng như các điều khoản sẽ không thể bị giả mạo. Ví dụ, nếu danh tính của bạn – số an sinh xã hội, hồ sơ khai sinh, giấy phép lái xe, thông tin tín dụng, quyền sở hữu nhà…. tồn tại trên blockchain, thì bạn có thể chắc chắn rằng không một ai có thể có thể can thiệp vào thông tin đó.

Bằng chứng về chứng nhận cổ phần (Delegated Proof of Stake):

eos-la-gi-kha-nang-mo-rong-7

Khả năng mở rộng hỗ trợ tạo nên trái tim của EOS: DPoS tạo nên sự cân bằng giữa khả năng mở rộng và phân cấp cho EOS

Trong hệ thống EOS, 21 Block Producers (BP) chịu trách nhiệm khai thác và xác nhận từng Block. Các holder của EOS có thể bỏ phiếu cho các BP này dựa theo cơ sở :1 token,1 phiếu bầu. BP sẽ nhận được phần thưởng khi hoàn thành một block. Phần thưởng này có giá trị bằng 5% tỷ lệ lạm phát hàng năm .

BP cho phép EOS đạt được mức giao dịch / giây (tps) cao hơn so với 7 tps của BTC và 15TPS của ETH. Điều này có thể thực hiện được vì dữ liệu các Block chỉ được truyền qua một tập hợp 21 node so với các 18.000 node của Ethereum. (trong cùng một điều kiện với Ethereum, EOS có thể đạt được 1,5 triệu Tps).

Tốc độ giao dịch cao của EOS có vẻ tuyệt vời cho đến khi bạn nhận ra rằng hệ thống chỉ dựa trên 21 BP đáng tin cậy. Những người ủng hộ EOS cho rằng đây không phải là vấn đề vì hai lý do:

  • 21 BP tạo ra một mức phân cấp đủ để cho phép ‘kiểm duyệt cấp nền tảng (platform-grade censorship)‘. Các nền tảng tập trung như Facebook hay Twitter có thể thay đổi các quy tắc bất kỳ lúc nào mà không có sự cho phép của người dùng. Nhưng với ‘platform-grade censorship’ bạn không thể làm bất cứ điều gì mình muốn mà không phải thông qua sự đồng thuận của 21 BP.
  • Cử tri (chủ token) có thể bỏ phiếu để loại bỏ một BP bất cứ lúc nào. Nếu muốn trở thành trở thành BP thì họ phải có cổ phần trong EOS. Khi hoàn thành một Block, BP sẽ nhận được phần thưởng. Họ có thể bị tước đoạt quyền làm BP vì các hành động nguy hiểm.

Các sai sót của biểu quyết trên chuỗi (chain):

Hầu hết các hệ thống bỏ phiếu trên mạng, cố gắng thực hiện giống như hệ thống bỏ phiếu dân chủ, đây là một điều thiếu sót. Vitalik và Haseeb Qureshi đã chỉ ra những lý do sau đây:

  • Vì các blockchain được thiết kế để ‘Không cần cho phép’ – có nghĩa là bất kỳ sự ẩn danh nào cũng có thể tham gia vào việc sử dụng, xác thực và chặn sản phẩm – các mạng không thể giải quyết cho các cuộc tấn công mạo nhận (Sybil attacks), nơi một người dùng tạo nhiều danh tính để sử dụng mạng. Như vậy, hệ thống bầu cử 1 người: 1 phiếu bầu của các nền dân chủ sẽ được thay thế bằng hệ thống 1 token: 1 phiếu bầu.
  • Không có gì đáng ngạc nhiên khi các hệ thống này luôn biến thành cuộc chơi của những người có tiền. Thông qua sự kết hợp của cả những người có số vốn vượt trội so với những người khác và những người ít quyền biểu quyết trở nên thờ ơ với biểu quyết – họ biết rằng phiếu bầu của mình cuối cùng sẽ không ảnh hưởng đến kết quả của mỗi cuộc bầu cử.
  • Do đó, cử tri trở nên dễ dàng nhận hối lộ từ các BP, những người có thể mua phiếu bầu để đổi lấy một phần phần thưởng. Các BP được khuyến khích kết hợp với nhau để có thể sửa chữa tỷ lệ chia sẻ phần thưởng với cử tri. Nếu không sẽ có một cuộc đua để trở thành BP.

eos-la-gi-kha-nang-mo-rong-7

Kiểm duyệt cấp nền tảng (Platform-grade censorship):

Nếu bạn hiểu được điều này, thì bạn có thể thấy rằng thuật ngữ ‘Platform-grade censorship’ thực sự là một điều ngu ngốc.

Nếu một hệ thống đã được thiết kế để khuyến khích sự thông đồng giữa các BP thì hoàn toàn không có sự bảo đảm cho các nhà phát triển và người dùng rằng các ứng dụng và giao dịch của họ sẽ không bị kiểm duyệt. Trái ngược với đặc điểm cơ bản của công nghệ Blockchain/ Crypto là sự chống kiểm duyệt trên một quy lớn.

Vì EOS không thể đảm bảo khả năng chống kiểm duyệt, nên nó được xem như một hệ thống tập trung. Nhưng nó cũng không có lợi thế về tốc độ giao dịch mà các mạng tập trung đã thiết lập được trước đó.

Giải quyết khả năng mở rộng:

Ethereum đang cố gắng làm điều này thông qua các giải pháp mở rộng về quy mô và tạo lớp 2 khác bao gồm: state channels, Sharding, and Plasma Cash (PC).

Hiện nay, Ethereum được cho là nền tảng ‘tập trung’. Vì có 3 pool cùng nhau kiểm soát hơn 50% sức mạnh hash. Tuy nhiên, Ethereum đang cố gắng giải quyết vấn đề này thông qua việc thực hiện Proof of Stake. Điều này sẽ dễ dàng được chấp nhận hơn việc tao ra BP.

Plasma Cash (PC):

eos-la-gi-kha-nang-mo-rong-8

PC đề cập đến chuỗi (chain) con dưới dạng hợp đồng thông minh. Giống như các kênh nhà nước, các chuỗi PC cuối cùng sẽ được bảo đảm bằng chuỗi Ethereum gốc – trong trường hợp có bất kỳ tranh chấp nào trong PC chain, tất cả người tham gia có thể thoát ra một cách hòa bình bằng việc chuyển coin của họ vào chuỗi chính.

PC cho phép các nhà phát triển sử dụng bất kỳ cơ chế đồng thuận nào mà họ lựa chọn, cho dù đó là PoS, PoW hay DPoS, trong chuỗi con. Trong thực tế, PC thậm chí còn cho phép các mạng tập trung để sinh ra các chuỗi riêng của chúng, có nghĩa là chúng có thể tận dụng các lợi thế thông lượng hiện có của chúng trong khi vẫn cho phép người dùng duy trì quyền sở hữu tiền của họ mọi lúc. Một ứng dụng có liên quan đó là các sàn giao dịch tập trung như Coinbase, Binance và Gemini.

Các tính năng vượt trội của EOS:

Chống kiểm duyệt là một trong những thiếu sót đáng quan tâm của EOS. Nhưng bây giờ, hãy ngừng nói đến nó. chúng ta hãy tập trung vào các tính năng khác của EOS.

Zero user-fees‘:

Trong báo cáo nghiên cứu của EOS, Multicoin Capital cho biết việc không tính phí sử dụng của EOS là một lợi thế so với các hệ thống như BTC và ETH – yêu cầu người dùng phải trả phí cho mỗi lần giao dịch.

Nhưng Ý tưởng ‘không sử dụng phí’ này là không hợp lý. Vì nó gợi ý rằng các khuyến khích về mặt kinh tế không còn là điều cần thiết để duy trì mạng lưới hoạt động nữa.

Nếu nghiên cứu kỹ, chúng ta sẽ phát hiện ra EOS thực sự có phí. Nhưng chúng được ẩn dưới dạng lạm phát. Điều này không nhất thiết là một điểm xấu. Thực sự, cả BTC và ETH đều đang xảy ra lạm phát vào thời điểm này.

Tuy nhiên, các dự án dù sao cũng phải sở hữu một số token EOS để đảm bảo mạng hoạt động, do đó nó không hoàn toàn miễn phí như ban đầu đã được đề xuất.

Nhưng hiện nay, cộng đồng Ethereum đã làm việc trên các giải pháp để giảm phí giao dịch.

ICO:

Như chúng ta đã biết, Bitcoin không huy động vốn từ ICO, còn Ethereum thì đã huy động được $18 triệu. Trong khi đó, theo như báo cáo. EOS đã huy động được hơn $2 tỷ từ ICO, một con số đáng kinh ngạc cho một Blockchain.

BTC mất gần 9 năm để vốn hoá thị trường có thể lên khoảng $17 tỷ. Ethereum đã xử lý hơn 100.000 giao dịch mỗi ngày khi và có vốn hoá thị trường đạt tới con số đó sau 21 tháng. Nhưng EOS chỉ mất vài tháng sau khi ra mắt đã đạt được $17 tỷ về vốn hoá. Mặc dù vẫn chưa xử lý bất kì một giao dịch đơn lẻ nào.

Một điểm đáng quan tâm khác là EOS token không cung cấp cho người giữ token bất kỳ quyền truy cập nào khi EOS chain đã được đưa ra. Chúng ta chỉ hi vọng là các BP sẽ phân phối token một cách hiệu quả nhất. các nhóm BP tiềm năng đã nói rằng: họ sẽ phân phối tài sản của EOS một cách công bằng thông qua airdrop.

Quỹ cho nhà phát triển và hệ sinh thái:

Block.One, nhóm xây dựng phần mềm EOS, sẽ dành một phần số tiền được huy động để cấp cho các dự án xây dựng trên nền tảng của họ. Đây không phải là chiến lược tăng trưởng bền vững. Các quỹ có khả năng được phân bổ không hiệu quả. Vì các dự án được khuyến khích quá mức bởi các khoản tài trợ. Hơn nữa, không có gì ngăn cản các nhà phát triển này rời khỏi nền tảng này đến với các nền tảng có nguồn hỗ trợ cao hơn.

Một cách tốt hơn để thu hút các nhà phát triển là thông qua tầm nhìn, mục tiêu trong tương lai của dự án. Cho đến nay, Bitcoin, Ethereum, Monero và một số blockchain khác đã thành công đạt được điều này. Chúng đã thu hút hàng ngàn nhà phát triển chỉ vì ý tưởng xây dựng các ứng dụng chống lại sự kiểm duyệt.

Tổng token gốc có giá trị là $17 tỷ trước khi ra mắt. Để đạt được lợi nhuận tương đương với ETH, mạng EOS sẽ phải được định giá gần $40. Điều này sẽ rất khó đạt được.

Tên người dùng và khôi phục khóa cá nhân:

Một ưu điểm khác của EOS được nhóm Multicoin giới thiệu là các tính năng khôi phục tên người dùng và khóa cá nhân.

EOS cho phép người dùng tạo các địa chỉ thân thiện với con người. Trên EOS, địa chỉ có thể là @VCF.today, trong khi địa chỉ Ethereum là 0x23443B1b43E437d6De1fD0v0Za7K3eb0937Y354a.

Mặc dù tên người dùng (ví) này chắc chắn thân thiện với người dùng hơn và có thể sẽ giảm tỷ lệ nhầm lẫn khi giao dịch. Nhưng chúng làm giảm đáng kể quyền riêng tư của người dùng.

Trong thực tế, một trong những vấn đề chính đang bị đe dọa đối với blockchain hiện nay là thiếu sự riêng tư. Chắc chắn không người đọc nào muốn sống trong một thế giới mà bất cứ ai cũng có thể tìm kiếm tên của họ trên một trang web Etherscan và xem có bao nhiêu tiền trong địa chỉ đó.

EOS cũng sẽ giới thiệu chức năng khôi phục tài khoản, nhờ đó người dùng có thể chỉ định một hoặc nhiều ‘đối tác khôi phục tài khoản’ và làm việc với đối tác tài khoản của họ để đặt lại khóa cá nhân của chủ sở hữu.

Tuy nhiên, điều này chỉ hoạt động trong trường hợp khóa cá nhân bị đánh cắp, vì chủ sở hữu cần sử dụng khóa riêng đã hoạt động trong 30 ngày gần nhất, cộng với sự chấp thuận của đối tác khôi phục của họ để đặt lại khóa cá nhân.

Trạng thái của hệ sinh thái:

EOS quyết định tối ưu hóa cho khả năng mở rộng, hiện là vấn đề duy nhất ảnh hưởng đến khả năng của các ứng dụng phi tập trung được đưa ra thị trường. Các ứng dụng này vẫn đang trong giai đoạn trứng nước, vẫn còn một đoạn đường dài để phát triển.

Như William Mougayar đã nói: “Blockchain vẫn còn trong giai đoạn cần phát triển, tất cả có thể hiện thực hóa vào năm 2021+”.

Tất cả chưa quá rõ ràng để có thể nói lên điều gì. thời gian sẽ chứng minh tất cả.

Dịch và chỉnh sửa theo nguồn: medium.com

Đánh giá

Để lại ý kiến của bạn:

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *