Lightning Network là gì? Cách thức hoạt động, ưu, nhược điểm

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-9

Khi Bitcoin được Satoshi Nakamoto đề xuất lần đầu tiên vào năm 2008, James A. Donald đã nhận xét: “tôi hiểu ý tưởng của bạn. Nhưng dường như kích thước không phù hợp với yêu cầu của ý tưởng”. Mười năm sau, khả năng mở rộng vẫn là vấn đề lớn nhất đối với Bitcoin cũng như các hệ thống tiền mã hoá kỳ cựu khác.

Chính xác khả năng mở rộng là gì? Trong suốt quá trình tồn tại của Bitcoin, nó chỉ có khả năng xử lý khoảng 7 giao dịch mỗi giây. Điều này chỉ phù hợp với những ngày đầu tiên. Nhưng với nhu cầu ngày một tăng cao. Hiện nay, các giao dịch mất một thời gian dài để xử lý cùng với một lượng phí khá đắt đỏ.

Về mặt ý tưởng, Bitcoin sẽ là một sự thay thế tuyệt vời cho các hệ thống thanh toán. Nhưng trước hết, đầu tiên Bitcoin sẽ cần phải có khả năng cạnh tranh với chúng. Tính đến bây giờ, nó thậm chí cách rất xa với các hệ thống thanh toán. Để hiểu được tình hình, chỉ cần so sánh Bitcoin chỉ đạt được 7 giao dịch của mỗi giây trong khi giao dịch trung bình của Visa là 24.000 và cao nhất của nó khoảng 50.000 giao dịch mỗi giây.

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-7

Trong những năm qua, cộng đồng Bitcoin đã đưa ra các đề xuất khác nhau về cách cải thiện khả năng mở rộng của Bitcoin. Nhưng vẫn chưa đạt được sự đồng thuận đáng kể. Đó là lý do tại sao chúng tôi hiện có một số mạng phân nhánh từ mạng Bitcoin gốc. Tuy nhiên, một giải pháp được đề xuất hiện đang được thử nghiệm và thể hoạt động ổn định. Nó được gọi là Lightning Network.

Lightning Network là gì?

Ngày xưa, việc gửi điện tín là cách truyền thông đường dài nhanh và hiệu quả nhất. Để làm như vậy, bạn phải đi đến bưu điện, điền vào một mẫu đơn và trả tiền cho thông điệp đó. Sau đó, tin nhắn sẽ được gửi điện báo đến văn phòng điện báo gần nhất để truyền đến địa chỉ người nhận. Sau một thời gian, người đưa thư sẽ gửi điện tín đến.

Cơ bản, có rất nhiều người liên quan đến việc gửi một tin nhắn và bạn phải trả một khoảng phí cho việc gửi tin nhắn. Mạng Bitcoin cũng đang gặp phải tình trạng tương tự.

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-6

Lightning Network về cơ bản giống như quay số nhanh trên điện thoại. Bạn chỉ cần bấm '1' và cuộc hội thoại được kết nối với một người bạn cụ thể.

Nói một cách đơn giản, ý tưởng đằng sau Lightning Network của Bitcoin có thể nghe như thế này: ‘Không cần lưu giữ hồ sơ về mọi giao dịch đơn lẻ trên blockchain’.

Thay vào đó, Lightning Network thêm một lớp khác vào blockchain của Bitcoin. Nó cho phép người dùng tạo các kênh thanh toán trực tiếp giữa hai bên trên lớp bổ sung đó. Bởi vì chúng được thiết lập giữa hai người nên các giao dịch sẽ gần như tức thì và phí sẽ cực kỳ thấp hoặc thậm chí không tồn tại.

Lightning Network hoạt động như thế nào?

Ví dụ, chúng ta có Danny và Jon. Họ có thể làm việc cùng nhau, có thể là người thân, vợ chồng hoặc có thể là bất kỳ ai. Điều quan trọng là họ cần gửi tiền cho nhau một cách nhanh chóng và với mức phí thấp nhất. Điều đặc biệt, họ thường xuyên gửi tiền cho nhau. Vì vậy, họ thiết lập một kênh trên Lightning Network.

Đầu tiên, họ cần phải tạo ra một mulitisignature wallet. Đây là một ví mà cả hai có thể truy cập với khóa riêng tương ứng của từng người. Sau đó, cả hai đều gửi một số tiền nhất định vào ví đó - giả sử: 3 BTC mỗi người.

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-9

Từ đó trở đi, có thể thực hiện các giao dịch không giới hạn giữa hai người họ. Về cơ bản, các giao dịch này là phân phối lại các khoản tiền được lưu trữ trong ví dùng chung. Ví dụ, nếu Danny muốn gửi 1 BTC cho Jon, cô ấy sẽ cần phải chuyển quyền sở hữu số tiền đó cho anh ta. Sau đó, hai người sử dụng các khóa riêng để ký một bảng cân đối cập nhật.

Việc phân phối tiền thực sự xảy ra khi kênh bị đóng. Thuật toán sử dụng bảng cân đối kế toán được ký gần đây nhất để xác định ai nhận được cái gì. Nếu Danny và Jon quyết định đóng kênh sau một lần giao dịch, Danny sẽ nhận được 2 BTC và Jon sẽ nhận được 4 BTC.

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-5

Chỉ sau khi kênh được đóng lại, thông tin về số dư ban đầu và cuối cùng của nó được phát tới Blockchain của bitcoin. Vì vậy, Lightning Network nghĩa là cho phép người dùng thực hiện nhiều giao dịch bên ngoài blockchain và sau đó ghi lại thành một giao dịch duy nhất.

Điều thú vị nhất ở đây là khi công nghệ được áp dụng rộng rãi, bạn thậm chí sẽ không nhất thiết phải thiết lập một kênh chuyên dụng để gửi tiền cho người khác. Thay vào đó, bạn sẽ có thể gửi cho những người mà bạn đã kết nối và đã từng dùng kênh chuyên dụng. Hệ thống sẽ tự động tìm tuyến đường ngắn nhất.

Đây là cách mà Lightning Network có thể đưa ra câu trả lời cho cuộc tranh luận không bao giờ kết thúc về việc dùng Bitcoin để mua một tách cà phê. Bởi vì thông qua Lightning network gần như sẽ không phải chịu bất kỳ khoản phí nào.

Tính An toàn. Đáng chú ý là khái niệm về Lightning Network có nghĩa là hệ thống sẽ hoạt động bên ngoài blockchain nên sẽ không có tính bảo mật của Blockchain. Do đó, rất có khả năng nó sẽ được sử dụng chủ yếu cho các giao dịch nhỏ. Các giao dịch lớn hơn yêu cầu bảo mật phi tập trung nhiều khả năng vẫn sẽ được thực hiện trực tiếp trên Blockchain.

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-8

Cuối cùng, một tính năng hấp dẫn khác của Lightning Network đang được thử nghiệm tại thời điểm này là cross-chain atomic swaps. Đây là tính năng chuyển giao các token giữa các blockchain khác nhau với nhau mà không cần phải thông qua bất kỳ sàn giao dịch nào.

Cuối cùng, công nghệ này có thể làm cho các sàn giao dịch tiền mã hoá tập trung không an toàn cũng như các rắc rối liên quan đến giao dịch trên chúng. Thử nghiệm đầu tiên về việc trao đổi các token là giữa Bitcoin và Litecoin và chúng ta đã thành công.

Ai đã phát triển Lightning Network?

Lightning Network lần đầu tiên được giới thiệu trong White Paper của Joseph Poon và Thaddeus Dryja vào năm 2015. Hiện tại, Blockstream, Lightning Labs và ACINQ là 3 đội ngũ chính chịu trách nhiệm cho sự phát triển của Lightning Network.

Mỗi startup đều đang thực hiện triển khai Lightning Network của riêng mình bằng các ngôn ngữ lập trình khác nhau.

lightning-network-4Blockstream hoạt động trên phiên bản LN trong C.
lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-1Lightning Labs đang phát triển một Lightning Daemon (lnd) được viết bằng Golang
lightning-network-8ACINQ chịu trách nhiệm thực thi Scala.

Các thử nghiệm gần đây đã chứng minh rằng ba phiên bản hoàn toàn tương thích, có nghĩa là chúng có thể làm việc liên tục cùng nhau.

Ở đâu, khi nào và tại sao sử dụng Lightning Network?

Dường như cộng đồng tiền mã hoá đang háo hức dự đoán sự ra mắt của Lightning Network. Ban đầu, nó được thiết kế đặc biệt cho Bitcoin, nhưng công nghệ hiện đang được phát triển cho một loạt các tiền mã hoá khác, chẳng hạn như Stellar, Litecoin, Zcash, Ether và Ripple.

Blockstream, Lightning Labs và ACINQ đã trực tiếp thử giao dịch Bitcoin qua lại với nhau và luôn hoàn thành tốt đẹp. Chứng minh rằng cả ba đều tương thích với nhau. Hơn nữa, phiên bản đầu tiên của thông số kỹ thuật của Lightning Network với các quy tắc của mạng đã được công bố.

Những thông số kỹ thuật này là một bước tiến lớn cho mạng, vì chúng có thể được sử dụng bởi các nhà phát triển ứng dụng và triển khai Lightning network bằng các ngôn ngữ lập trình khác nhau.

Tuy nhiên, mạng vẫn còn trong giai đoạn trứng nước. Tính đến thời điểm này, không có phần mềm nào mà người sử dụng mạng có thể thực hiện giao dịch. Hơn nữa, việc triển khai hiện tại vẫn còn khá nhiều lỗi. Các nhà phát triển đã kêu gọi người dùng tìm hiểu về mạng bằng cách sử dụng mạng testnet của Bitcoin và không gửi bất kỳ tiền thật nào.

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-8

Các nhà phát triển cũng khuyên người dùng nên kiên nhẫn vì code của mạng rất phức tạp và yêu cầu kiểm tra nghiêm ngặt. Để được cộng đồng Bitcoin chấp nhận hoàn toàn, Lightning network sẽ cần phải chứng minh bản thân nó có thể sử dụng một cách an toàn. Các chuyên gia dự đoán rằng Lightning network có thể hoạt động chỉ sau vài tháng nữa.

Vì lý do tại sao mạng sẽ được sử dụng, câu trả lời rất đơn giản: khả năng mở rộng. Mạng sẽ cung cấp một giải pháp cho vấn đề chính của Bitcoin, nó cũng có thể được chấp nhận bởi các tiền mã hoá khác.

Nếu điều đó xảy ra, có khả năng công nghệ cross-chain atomic swap sẽ được phát triển hơn nữa. Đánh dấu bước đầu tiên hướng tới việc xây dựng các trao đổi tiền mã hoá thực sự phi tập trung.

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-5

Ưu điểm

Như đã đề cập trước đó, Lightning Network chỉ đang được thực hiện ở các bước đầu tiên. Nó vẫn còn rất nhiều thứ phải phát triển. Đây là một số lợi thế quan trọng nhất của Lightning Network bạn có thể thấy ngay lúc này:

Tốc độ giao dịch. Các giao dịch sẽ hoàn tất gần như tức thời bất kể mạng bận như thế nào. Nếu điều này xảy ra, thị trường tiền mã hoá sẽ thực hiện các bước di chuyển rất lớn hướng tới việc có thể cạnh tranh với các hệ thống thanh toán truyền thống như Visa, MasterCard và PayPal.

Phí giao dịch. Vì các giao dịch thực sự sẽ diễn ra trong các kênh Lightning Network và bên ngoài blockchain. Bạn sẽ chỉ cần trả các khoản phí nhỏ nhất, nếu có. Đây là một trong những ưu điểm chính của Lightning Network. Vì điều này sẽ cho phép Bitcoin được sử dụng như một hình thức thanh toán trong các cửa hàng, quán cà phê, quán bar.....

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-6

Khả năng mở rộng. Lightning Network được cho là có khả năng thực hiện các giao dịch Bitcoin và các loại tiền mã hoá khác với tốc độ chưa từng có, ít nhất 1 triệu giao dịch mỗi giây.

Cross-chain atomic swaps. Các thử nghiệm đầu tiên về các giao dịch cross-blockchain đã hoạt động. Với hai blockchain chia sẻ cùng một ‘cryptographic hash function’ (có hầu hết các chức năng chính), người dùng sẽ có thể gửi tiền từ chuỗi này sang chuỗi khác mà không phải tin tưởng bên thứ ba, chẳng hạn như sàn giao dịch. Công nghệ này thực sự mang tính cách mạng.

Bảo mật và ẩn danh. Phần lớn các cryptocurrency không có ẩn danh hoàn toàn. Quá trình chuyển đổi vẫn có thể được truy tìm từ ví này sang ví khác. Tuy nhiên, khi nói đến Lightning Network, hầu hết các giao dịch xảy ra bên ngoài blockchain chính, vì vậy tất cả các thanh toán vi mô (micropayment) được thực hiện thông qua các kênh Lightning sẽ gần như không thể theo dõi.

Nhược điểm

Chưa hoạt động. Có lẽ nhược điểm chính của mạng Lightning hiện tại là nó chưa hoạt động - tất cả chỉ mới là thử nghiệm Vì vậy không có cách nào để khẳng định nó thực sự tốt như thế nào.

Độ phức tạp của kênh. khái niệm Lightning Network như một mạng lưới các kênh. Khi được thiết lập, về mặt lý thuyết, các kênh giao dịch sẽ liền mạch với nhau. Nếu giao dịch của bạn cần phải đi qua hàng chục kênh trung gian, phí sẽ tăng lên.

Channel caps. Một nhược điểm khác của mạng là trong phiên bản hiện tại các kênh bị giới hạn. Tức là, số lượng Bitcoin được lưu trữ trong ví mulitisignature khi thiết lập kênh phải là số tiền tối đa trong kênh đó. Thiết lập này tạo ra một tình huống mà người dùng có thể cần phải lựa chọn giữa việc có tính thanh khoản trong các kênh Lightning Network và có thanh khoản bên ngoài chúng - trên blockchain chính. Điều này thực sự không lý tưởng, đặc biệt là đối với những người có nguồn lực hạn chế.

Hubs. Đã có những lo ngại về việc hình thành 'hubs' - một loại node có nhiều loại giao dịch. Nhiều người đam mê Bitcoin lo ngại về sự tập trung này của mạng. Tuy nhiên, không có sự chắc chắn rằng các hubs như vậy sẽ có thể tạo ra bất kỳ khoản lợi nhuận đáng kể nào về phí giao dịch.

Tôi có nên sử dụng Lightning Network không?

Hãy chờ đợi cho đến khi mọi thứ rõ ràng hơn.

Lightning Network không phải là đề xuất mở rộng duy nhất trên mạng, và nó không phải là một nhà lãnh đạo chính trong các đề xuất. Bitcoin Cash (BCH) là đối thủ chính của Lightning Network. Cuộc tranh luận giữa BCH và những người ủng hộ Lightning vẫn chưa có điểm ngừng.

lightning-network-la-gi-va-no-hoat-dong-nhu-the-nao-1

Nếu Lightning Network thực sự hoạt động, hãy xem xét những gì bạn có thể làm gì với nó. Nếu bạn sử dụng token như một khoản đầu tư dài hạn và không có gì khác ngoài điều đó, bạn có thể không cần mạng Lightning. Vì hiện tại Lightning Network không an toàn với các giao dịch lớn.

Tuy nhiên, nếu bạn xem Bitcoin như một hình thức thanh toán thay thế và Lightning Network hoạt động đúng như kỳ vọng thì nó có lẽ là lựa chọn tối ưu cho bạn. Micropayment tức thời, tính năng ẩn danh cao, phí giao dịch thấp…. - nó thực sự cung cấp các giải pháp cho hầu hết các vấn đề của Bitcoin.

Nguồn: cointelegraph.com

Đánh giá

Để lại ý kiến của bạn:

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *