Sự khác biệt giữa DApp, iDApp và DAO? Tại sao chúng là tương lai của Blockchain

Thế giới Blockchain có đầy các khái niệm và thuật ngữ mới. Tuy nhiên, những khái niệm/ thuật ngữ này thường khá mơ hồ và thường không phù hợp vì chúng vẫn đang ở giai đoạn sơ khai. Rất khó để giao tiếp với nhau nếu chúng ta có sự hiểu biết khác nhau về cùng một thuật ngữ. Dưới đây tôi cố gắng làm rõ sự khác biệt giữa hai thuật ngữ thú vị nhất: DApp và DAO và đề xuất một thuật ngữ mới iDApp để lấp đầy khoảng trống giữa chúng.

dapp-idapp-va-dao-su-khac-biet-chinh-6

DApp là gì?

dapp-idapp-va-dao-su-khac-biet-chinh-6

DApp được định nghĩa đầy đủ bởi David Johnston trong dApp whitepaperĐối với một ứng dụng được coi là một DApp (phát âm Dee-app, tương tự như Email), nó phải đáp ứng các tiêu chí sau:

  • Ứng dụng phải là mã nguồn mở hoàn toàn, nó phải hoạt động độc lập và không bị một cá nhân/tổ chức nào kiểm soát phần lớn các token. Ứng dụng có thể điều chỉnh giao thức để đáp ứng các cải tiến được đề xuất và phản hồi của thị trường nhưng tất cả các thay đổi phải được quyết định bởi sự đồng thuận của người dùng.
  • Dữ liệu và hồ sơ hoạt động của ứng dụng phải được mã hóa và lưu trữ trong một blockchain công khai, phi tập trung để tránh bất kỳ một điểm trung tâm thất bài nào.
  • Ứng dụng phải sử dụng token (bitcoin hoặc token cho hệ thống của nó) cần thiết để truy cập vào ứng dụng và mọi đóng góp có giá trị (người khai thác) sẽ được thưởng trong ứng dụng.
  • Ứng dụng phải tạo token theo thuật toán crytptographic hoạt động như một bằng chứng về các node đóng góp cho ứng dụng (Bitcoin sử dụng thuật toán Proof of Work).

Ông tiếp tục phân loại DApp thành ba loại dựa trên cách sử dụng blockchain.

  • Loại I: Ứng dụng có Blockchain riêng của nó. Bitcoin là ví dụ nổi tiếng nhất của ứng dụng phi tập trung loại I. Bên cạch đó chúng ta còn có Litecoin và một số “altcoin” khác.
  • Loại II: là các ứng dụng sử dụng Blockchain của loại I. Chúng là các giao thức mạng và có các token cần thiết cho chức năng của chúng. Giao thức Omni là một ví dụ về ứng dụng phân cấp loại II.
  • Loại III: là loại sử dụng giao thức của ứng dụng loại II. Các ứng dụng phi tập trung loại III là các giao thức mạng và có token cần thiết cho chức năng của chúng. Ví dụ: Mạng SAFE sử dụng Giao thức Omni để phát hành ‘safecoins’ có thể được sử dụng để phân phối tài liệu cần lưu trữ.

Dựa trên phân loại này, Bitcoin có thể được xem như là DApp loại I. Hệ điều hành truyền thống Ethereum thì phức tạp hơn. Nó giống như sự kết hợp giữa DApp loại I và loại II. Giống như hệ điều hành truyền thống và được cài đặt javascript (solidity) interpreter. Các hợp đồng thông minh trên Ethereum là DApps loại III, giống như các chương trình JS chạy trong NodeJS.

DApp và các ứng dụng phân tán truyền thống

Dựa theo định nghĩa trên, DApp là một ứng dụng phi tập trung, nhưng không phải mọi ứng dụng phi tập trung đều là DApp. Đây có lẽ là phần khó hiểu nhất của khái niệm DApp!!!

Tất cả các ứng dụng P2P truyền thống, như Bittorrent và Freenet đều phi tập trung vì mạng P2P được phân cấp theo mặc định. Nhưng chúng không dùng blockchain, nên không mang tính toàn cầu. Vì vậy, chúng không được xem là một DApp.

DAO là gì?

dapp-idapp-va-dao-su-khac-biet-chinh-7

Khái niệm DAO phát sinh từ cộng đồng Ethereum. Vitalik Buterin đã viết một blog thảo luận về DA, DO và DAO.

Khái niệm DAO phát triển từ một phân lớp tài chính được gọi là DAC (Decentralized Autonomous Corporation/Company), chủ yếu để tổ chức có sự tham gia con người thành tổ chức máy tính tự trị. Một ví dụ của DAC là “ The DAO ” là tổ chức đầu tư được tổ chức bằng cách sử dụng hợp đồng thông minh Ethereum.

DAO được định nghĩa bởi Vitalik:

Nó tồn tại một cách tự chủ trên internet, nhưng cũng phụ thuộc rất nhiều vào việc thuê các cá nhân để thực hiện một số nhiệm vụ mà tự nó không thể làm.

Dựa trên khái niệm này, bản thân Bitcoin có thể được xem như một DAO. Vì vậy, có vẻ như DAO có sự chồng chéo lớn với DApp . Vitalik đã chọn từ “Tổ chức” trên “Ứng dụng” để làm cho nó trở nên khác biệt hơn so với ứng dụng P2P truyền thống.

DApp vs DAO

Mặc dù hai khái niệm được tạo ra bởi hai nhóm người khác nhau. Nhưng đôi khi chúng được sử dụng thay thế cho nhau. Điểm khác biệt chính là từ “Tự trị -Autonomous”. DAO có thể được xem như một loại DApp, DApp tự trị hoàn toàn. Nhưng DApp không nhất thiết phải là DAO.

DApp và DAO khác nhau về mức độ tự động hóa

DApp dựa trên blockchain hiện tại có thể được xem là tự động hóa ở mức 1.5 hoặc tối đa là 2. Nó không có sự can thiệp của con người, nhưng nó hoạt động dựa trên các lập trình ban đầu và chỉ có thể được cập nhật khi phần lớn phiếu bầu tán thành. Nó không có khả năng tự phát triển.

DAO được coi là hoàn toàn tự trị, có tự động hóa Cấp 5. Ứng dụng tự đưa ra quyết định dựa trên trí thông minh của chính mình và tự cải thiện kết quả của các quyết định mà nó đưa ra.

Không có ứng dụng nào do con người tạo ra đạt đến mức “Tự trị”

DApp không đề cập đến mức độ tự động hóa. Tất cả các ví dụ mà nó đưa ra là phần mềm tự động vì không có phần mềm tự quản nào. Tất cả các blockchain dựa trên DApp bao gồm Bitcoin chỉ tự động hóa nghiệp vụ được mã hóa trước. Vitalik đã đề cập đến DAO như là chén thánh vì chưa có gì có thể đạt đến đó.

Vì vậy, DAO chỉ là một mục tiêu xa vời.

iDApp: DApp thông minh

Khái niệm DApp không liên quan đến mức độ thông minh và  ứng dụng hiện tại là tự động hóa ở mức cơ bản.

Với sự tiến bộ của AI, việc lái xe tự động đang đi vào cấp 3 hoặc 4. Vì vậy, một khái niệm mới gọi là iDApp (Intelligent DApp) được thiết lập. Được đề xuất để lấp đầy khoảng cách giữa DApp và DAO.

IDApp là DApp với mức độ thông minh nhất định.

Thay vì hoạt động dựa trên các lập trình được mã hóa trước, nó có thể sử dụng các kỹ thuật học máy (machine learning ) để học hỏi từ các kết quả trước. Ví dụ, thay vì một cơ chế thưởng cố định, nó có thể điều chỉnh tỷ lệ phần thưởng dựa trên môi trường hiện tại. Nếu nó cần nhiều tài nguyên máy tính hơn, nó có thể thưởng nhiều hơn cho miner.

iDApp sử dụng blockchain thay vì dựa vào blockchain

Như đã đề cập, blockchain giống như hệ điều hành cung cấp cơ sở hạ tầng. Thay vì triển khai vào blockchain, bản thân iDApp quyết định cách nó sử dụng cơ sở hạ tầng máy tính cơ bản. Nó có thể triển khai chính nó vào public chain hiện có hoặc bắt đầu chain mới của riêng mình và di chuyển theo ý muốn.

Public, Consortium và Private không còn quan trọng nữa

IDApp hiện là chọn lựa chọn tốt nhất để sử dụng. Nó chỉ quan tâm đến nhu cầu của khách hàng mà nó phục vụ vì điều này sẽ tối đa hóa doanh thu của nó. Nếu khách hàng yêu cầu quyền riêng tư, nó sẽ không sử dụng public chain, sẽ tự động chuyển sang các chain riêng tư hơn hoặc tự tạo một chain mới.

Sự tiến hóa: App -> DApp -> iDApp -> DAO

Chúng ta đang ở giữa sự tiến hóa, sự tiến hóa lớn nhất có thể trong lịch sử nhân loại. Nhưng bây giờ vẫn đang ở giai đoạn đầu.

Với blockchain, chúng ta có thể có bitcoin. Tuy nhiên, chúng tôi chỉ sử dụng sức mạnh từ “Phi tập trung – Decentralization” để làm cho ứng dụng trở nên không thể ngăn cản và chống kiểm duyệt. Nhưng hiện tại, vệc sử dụng chúng vẫn còn rất ít.

Với iDapp, chúng tôi hy vọng sức mạnh từ “Thông minh – Intelligent” có thể làm cho mọi việc trở nên khác biệt hơn. Giống như niềm tin vào tự lái xe, nó có thể làm giảm chi phí hoạt động và làm cho các mô hình kinh doanh “không thể” có thể xảy ra.

Nguồn: medium.com

Đánh giá

Để lại ý kiến của bạn:

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *